/, Tips rond gezonde voeding/Hoe hormonen je leven bepalen, ook dat van mannen!

Hoe hormonen je leven bepalen, ook dat van mannen!

Wanneer we gezonder willen leven en bijvoorbeeld een paar kilootjes willen vermageren, dan eten we minder en bewegen we meer. Dat klink logisch, maar er schuilt evengoed een addertje onder het gras. Minder eten en meer bewegen is niet noodzakelijk goed voor je lijf.

Stel je wil vermageren. Wat doe je dan? De kans is groot dat je snoeit in je calorie-inname en in je wagen springt om in de sportwinkel een paar trainings en loopschoenen te kopen. Je eet misschien alleen nog wat beschuiten en probeert elke avond nog wat rondjes te lopen.

Als je geluk hebt, dan vliegen er wat kilo’s af. Vooral de eerste weken is dat niet al te moeilijk. Maar dan begint het. Naast je motivatie, zie je ook je resultaat afnemen. Wat er eerst is, dat is een kip of het ei vraag. In elk geval: je vermagert steeds minder snel en van zodra je je dieet opgeeft, kom je meer aan dan je ooit kwijt was.

Voor de meesten onder ons is het zo duidelijk als maar zijn kan. Ook je dokter en je diëtist (of de weightwatchers, of eender welke andere guru zal dit verkondigen)

Vermageren = Minder calorieën eten + meer calorieën verbruiken

Dat klopt niet.

Het is te zeggen, dat klopt niet helemaal. Uiteraard, wanneer je het omgekeerde doet: 5000 cal. per dag eten en je zetel niet uitkomen, zal het ook niet lukken. En gezond eten en gematigd bewegen is natuurlijk goed en helpt je gezondheid vooruit. Dus zeker doen.

Twee kleine kanttekeningen hierbij:

  • wat is gezond eten?
  • wat is gematigd bewegen?

De meeste mensen die ik ken en die willen vermageren, zullen vaak grondig snoeien in wat ze eten: het aantal crashdiëten om uit te kiezen, is enorm. Daarnaast schrijven we ons in in een fitnesscentrum en proberen we een paar keer per week het beste van onszelf te geven.

Dit zorgt voor ongelooflijk veel stress in ons lichaam, waardoor onze hormonen op tilt slaan.

Plots drastisch minder eten zorgt voor een paniekreactie: er komt hongersnood! Je lichaam schakelt een aantal minder vitale functies uit, probeert zo efficiënt mogelijk vet op te slaan en zet de verbranding een paar versnellingen lager. Dat is niet wat je wil. En dat is wat er voor zorgt dat je na je dieet weer veel sneller aankomt.

Van een ‘couch potatoe’ overschakelen op een super lean mean killing machine, heeft net hetzelfde effect: stress en paniek over je ganse lijf.

Niet de beste manier dus. Om nog maar te zijgen over hoe lang je zoiets kan volhouden. Heb je trouwens al eens geprobeerd je calorieën te tellen. Alsof je een intern tellertje hebt in je lichaam dat gaat rinkelen wanneer je de 1.200 calorieën hebt bereikt. Pfff, hoe moeilijk is dat?

Hormonen aan de macht.

We kennen het allemaal. Hormoonschommelingen. Vrouwen, meer dan mannen, hebben er wel eens last van. Mannen, meer dan vrouwen, klagen er over.

Je weet of beseft het misschien niet, maar hormonen hebben heel wat te zeggen. Ze zijn de communicatoren in je lichaam. Ze bewegen in je bloedstroom en brengen een boodschap van de ene cel over naar andere cellen. Net als bij gewone communicatie: van het ene woord, komt het andere en cellen gaan reageren op wat de andere cellen te zeggen hebben.

Je hormonen proberen, geloof het of niet, steeds de balans te bewaren. Wanneer de ene cel iets negatiefs te melden heeft, dan overtuigen ze een andere cel om dit op te lossen.

Ik stel het nu wel heel simpel voor, maar het is een nogal ingewikkeld proces wat ons waarschijnlijk veel te ver zou brengen om er in detail op in te gaan.

6 belangrijke hormonen om in evenwicht te krijgen voor een gezond gewicht.

In ons lichaam hebben we wel honderden verschillende hormonen. Hun rol is er dus voor te zorgen dat alles in evenwicht blijft. Dat alles binnen bepaalde grenzen blijft. Vergelijk het met een thermostaat in je woonkamer.

Je geeft de gewenste temperatuur aan. Wanneer de temperatuur een paar graden onder de gewenste temperatuur komt, dan geeft de thermostaat het signaal om de brander aan te zetten. Het wordt warmer in de kamer. Van zodra je boven de gewenste temperatuur uitkomt, vertrekt het signaal om de brander weer uit te zetten. Hormonen zijn die thermostaat. Ze geven signalen.

Naast de interne factoren: de kamer koelt na een tijdje gewoon af, zijn er ook externe factoren die een rol kunnen spelen. Wanneer iemand het raam openzet en het vriest buiten, dan daalt de temperatuur plots snel en moet de thermostaat zijn signaal doorgeven.

Ons lichaam werkt net zo. Blijft alles binnen bepaalde grenzen? Dan zijn je hormonen rustig en stil. Niets aan de hand. Gebeurt er iets wat het evenwicht verstoort? Dan schieten zij in actie om het evenwicht te herstellen.

Hoewel er dus veel hormonen actief zijn in ons lichaam, beperken wij ons tot 6 (tenminste voor dit artikel)

T.O.P.I.C.S.

Testosteron, oestrogeen en progesteron.

De eerste 3 hormonen zijn de zogenaamde sexhormonen, in die zin dat ze aangemaakt worden in de voortplantingsorganen.

  • Testosteron: stimuleert de spieropbouw en de vetafbraak, geeft kracht bij stress situaties, vergroot het libido en verbetert je energieniveau en humeur
  • Oestrogeen: gaat osteoporose tegen, voorkomt rimpels, speelt bij dames een rol in de menstruatie, stimuleert je energie en humeur, veroorzaakt bostvorming en is potentieel dikmakend
  • Progesteron: zorgt voor minder vochtophoping in je lichaam, speelt een rol bij zwangerschap, geeft rust en ontspanning, bevordert de nachtrust, stimuleert je schildklier, kan omgezet worden in andere hormonen

Ze worden aangemaakt in de eierstokken, de testes, de bijnieren en in vetweefsel. Zowel mannen als vrouwen maken elk van deze hormonen aan.

Onevenwichten in deze hormonen zorgen voor allerlei neveneffecten. Gaande van een slecht humeur, tot verminderde zin in sex en je raadt het al tot gewichtsschommelingen (in veel gevallen: gewichtstoename)

Teveel testosteron bijvoorbeeld zorgt voor agressiviteit, acne, overdreven lichaamsbeharing en lichaamsgeur, te hoog libido, extreem ontwikkelde spieren. Te weinig testosteron zorgt onder andere voor een voortdurend moeheidsgevoel, voor depressie, verminderde creativiteit, emotionaliteit, slecht geheugen, …

Insuline.

Insuline wordt aangemaakt door de pancreas of de alvleesklier en houdt je bloedsuikerspiegel binnen bepaalde grenzen. Dat is belangrijk want wanneer je buiten die grenzen gaat, riskeer je in coma te raken en zelfs te sterven.

Insuline en diabetes.

Wanneer je te vaak beroep doet op je pancreas, kan hij uitgeput raken of kan je insulineresistent worden. Dit fenomeen staat bekend als diabetes.

Wanneer je insuline resistent wordt, riskeer je bovendien te verdikken.

We linken uiteraard hoog glycemische index voeding aan dit fenomeen. Wat is hoog glycemisch? Kort door de bocht: suiker. Zowel natuurlijke suikers, maar uiteraard geraffineerde suikers en alle koolhydraten. Eet je veel snelle suikers, dan is de kans wel heel groot dat je aankomt.

Symptomen van onevenwichten: vet op de lovehandles, vermoeidheid na een maaltijd, veel behoefte aan zoet, beverig als je hongerig bent, onbedwingbare eetdrang.

Eet dus vooral lage GI-producten (groenten) en beweeg op een rustig tempo, maar regelmatig. Ga dus niet alles geven, maar stap dagelijks je 10.000 stappen.

Cortisol.

Cortisol is het stresshormoon. Het wordt aangemaakt in de bijnieren, en bij een teveel raken deze uitgeput. Hij doet je bloedsuiker stijgen zodat er snel energie vrijkomt. Dat was heel zinnig in de oertijd, wanneer we achterna gezeten werden door één of ander beest. Door onze jachtige levensstijl en de vele stress echter raakt dit systeem van slag. We maken voortdurend cortisol aan.

Kenmerken van verhoogde cortisol: vet op de buik, ziek worden op vakantie, slaapproblemen, misselijkheid bij stress, ontstekingsgevoelig, drang naar zoet en zout.

De oorzaak is voornamelijk stress: van het werk, je levensstijl, teveel sporten…

Schildklierhormoon.

Je schildklier bevindt zich in de keel. Ze zorgt voornamelijk voor je energieniveau, je vetverbranding en stofwisseling, voor soepele spieren en gewrichten en voor sterke nagels en haar.

Je kan vermoeden dat er iets mis is met je schildklier als ze opgezwollen is, maar ook een lage lichaamstemperatuur, chronische obstipatie, vocht vasthouden, regelmatig hoofdpijn, koude handen en voeten, breekbare nagels, spataders en haaruitval zijn teken van een slecht werkende schildklier.

Nauw samenhangend met de schildklier is de bijnier. Door teveel stress raken je bijnieren vaak uitgeput, wat eveneens voor gelijkaardige problemen zorgt.

What’s the point?

Zwaar diëten en (te) intensief sporten zetten je lichaam – en meer bepaald – je hormonen teveel onder druk. Op termijn heeft dit zeer nadelige gevolgen.

Wat je eet moet je hormonen in evenwicht brengen. Als je hormonen in evenwicht zijn, is de kans heel klein dat je te zwaar of te mager bent. Je zal een natuurlijk gezond gewicht krijgen.

In dit opzicht klopt de regel dus dat diëten en teveel sporten je eerder dik dan gezond zal maken. Zowel dokter, diëtisten en in het bijzonder veel diëten houden geen rekening met de invloed van voeding en beweging op je hormonen. Te vaak nog gaan ze uit van minder calorieën eten en er meer verbranden doet je vermageren.

Wat je dan precies moet doen om je hormonen in evenwicht te houden, daar komen we in de volgende weken op terug. Maar ondertussen: eet gezond (niet te weinig), vergeet calorieën of punten tellen (je weet heus wel dat veel groenten eten de beste optie is) en ga niet als een gek sporten, maar doe elke dag een fikse wandeling in de natuur. Daar kom je al een heel eind mee vooruit!

By |2017-01-13T14:56:06+00:00mei 20th, 2016|Gezonde hormonen, Tips rond gezonde voeding|0 Comments

Leave A Comment